Upadłość konsumencka z nieważnym kredytem CHF w roli głównej

Umowa kredytu indeksowanego kursem CHF dawnego Getin Banku (obecnie Getin Noble Banku) nigdy nie została skutecznie zawarta, a nawet jeśli to nie może być uznana za ważną z uwagi na brak cech kredytu w rozumieniu przepisów Prawa bankowego – do takich wniosków doszedł sędzia-komisarz rozpatrujący na posiedzeniu w dniu 4 marca 2019 r. sprzeciw „frankowiczki” zgłoszony do listy wierzytelności.

Jest to prawdopodobnie pierwsze tego typu orzeczenie zapadłe w sądzie gospodarczym w sprawie upadłości konsumenckiej. Kredytobiorcę (upadłą) reprezentuje radca prawny Tomasz Konieczny z Konieczny, Grzybowski, Polak Kancelaria Prawna sp.k. z siedzibą w Poznaniu. Na skutek wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej udało się najpierw zapobiec wydawałoby się nieuchronnej komorniczej licytacji domu obciążonego hipoteką Getin Banku, który dysponował bankowym tytułem egzekucyjnym wystawionym jeszcze w czasie, gdy istniała taka możliwość. Ogłoszenie upadłości spowodowało najpierw zawieszenie, a krótko potem umorzenie egzekucji prowadzonej na wniosek banku z nieruchomości zamieszkałej przez upadłą i jej rodzinę.

Bank nie dał jednak za wygraną i w ramach toczącego się postępowania upadłościowego zgłosił swoją wierzytelność z umowy kredytu (oraz z BTE wystawionego kilka lat temu) na kwotę ok. 1 mln zł licząc w sumie należność główną i odsetki. Kancelaria Konieczny, Grzybowski, Polak w imieniu upadłej złożyła sprzeciw do listy wierzytelności, zarzucając m.in. nieważność umowy kredytu indeksowanej kursem CHF. Sędzia-komisarz rozpatrując sprzeciw skorygował listę wierzytelności, uznając że bank ma wierzytelność nie tyle z umowy (bo ta w świetle prawa nigdy nie została skutecznie zawarta), co z bezpodstawnego wzbogacenia – tzn. może żądać jedynie zwrotu uruchomionego kapitału w kwocie nominalnej (bez odsetek i bez waloryzacji) pomniejszonego o sumę wcześniejszych spłat dokonanych przez kredytobiorców.

W rezultacie wierzytelność banku stopniała z ok. 1 mln zł do zaledwie 220 tys. zł. Postanowienie sędziego-komisarza w Sądzie Rejonowym Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, jest jeszcze nieprawomocne (sygn. XI GUk 23/18).